Çin’in dev barajı Dünya’nın eksenini değiştirdi: NASA doğruladı

NASA, Çin’deki Üç Boğaz Barajı’nın gezegenin dönüşünü mikrosaniyelik de olsa yavaşlattığını ve kutuplarda küçük bir kayma yarattığını doğruladı.

Dünya, kutuplarından geçen hayali bir eksen etrafında döner ve bu hareket gece-gündüz döngüsünü belirler. Fakat bu dönüş sabit değildir; gezegenin yüzeyindeki kütle dağılımındaki değişiklikler, “eylemsizlik momenti”ni etkileyerek dönüş suratında ufak değişimlere yol açabilir. Büyük kütlelerin hareketi —örneğin dev barajlar ya da tsunamiler— bu istikrarın değişmesine neden olabilir.

Baraj yapıldı, gezegenin istikrarı değişti

NASA bilim insanları, Dünya’nın dönüş suratında gözle görülmeyecek lakin ölçülebilir bir değişim fark etti. Günler, 0,06 mikrosaniye kadar uzadı. Ayrıyeten, gezegenin kutuplarında yaklaşık 2 santimetrelik bir kayma meydana geldi. Bilim beşerlerine nazaran bu değişimin gerisindeki neden, Çin’in dev güç projesi: Üç Boğaz Barajı (Three Gorges Dam).

Üç Boğaz Barajı: Etkileyici fakat güçlü bir müdahale

Yangtze Irmağı üzerine inşa edilen ve 2 kilometreden uzun, 185 metre yüksekliğindeki Üç Boğaz Barajı, dünyanın en büyük hidroelektrik santrali unvanını taşıyor. Yaklaşık 20 yılda tamamlanan bu dev yapı, Çin’in mühendislik gücünü simgeliyor. Barajın rezervuarı 39 trilyon litre suyu 175 metre yükseklikte tutuyor.

Bu su kütlesinin yüksek irtifada ağırlaşması, gezegenin dönüş ekseninden uzaklaştığı manasına geliyor ve fizik kuralları gereği bu da gezegenin dönüş suratını etkiliyor. NASA’ya nazaran bu, Dünya’nın eylemsizlik momentinde ölçülebilir bir değişim yarattı.

Enerji üretimi de devasa boyutta

Baraj yılda 100 terawatt-saatten fazla güç üretiyor. Bu ölçü, birçok küçük yahut orta ölçekli ülkenin yıllık elektrik gereksinimini karşılayabilecek seviyede. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Tibet’te deniz düzeyinden 3.000 metre yükseklikte bulunan bir öbür büyük santral yılda 11 milyar kilowatt-saat üretim kapasitesine sahip.

Sınır nerede başlar?

Dünya’nın dönüşündeki bu küçük lakin kesin değişim, insan faaliyetlerinin gezegen üzerinde düşündüğümüzden çok daha büyük tesirler yaratabileceğini gösteriyor. Üç Boğaz Barajı örneği, yenilenebilir güç yatırımlarının jeofiziksel tesirlerini de hesaba katmamız gerektiğini ortaya koyuyor.