İngiltere’de insan DNA’sı laboratuvar ortamında sıfırdan sentezlenmeye başlandı. Genetik hastalıkların tedavisi için geliştirilen bu teknoloji, yapay insan üretimi tartışmalarını gündeme taşıyor.
İngiltere merkezli sıhhat araştırmaları vakfı Wellcome Trust, insan genomu üzerine yürütülen ileri seviye bir sentetik biyoloji projesini finanse ediyor. Proje kapsamında, insan DNA’sının sıfırdan laboratuvar ortamında sentezlenmesi üzerine çalışmalar yürütülüyor.
Bilimsel amaç, genetik hastalıkların daha yeterli anlaşılması, tedavi tekniklerinin geliştirilmesi ve şahsileştirilmiş tıp uygulamalarının yaygınlaştırılması olarak belirtiliyor. Uzun vadede bu çalışmaların, kanser, kalıtsal hastalıklar ve bağışıklık sistemi bozuklukları üzere rahatsızlıklar için yeni tedavi yolları sunabileceği tabir ediliyor.
SENTETİK GENOM ÜZERİNE AĞIRLAŞAN ARAŞTIRMALAR
Wellcome Trust’ın desteklediği araştırmalar, DNA dizilerinin yapay yollarla inşa edilmesini ve bu dizilerin hücre sistemleri içinde nasıl çalıştığının anlaşılmasını amaçlıyor. Bilim insanları, insan kromozomlarının yapay versiyonlarını oluşturarak, genetik yapının işleyişine dair daha derin tahliller yapabiliyor.
Henüz canlı üretimi ya da klonlama çalışması yapılmadığı, projenin insan hücreleri ve genetik gereçlerin sentezlenmesiyle sonlu olduğu belirtiliyor.
ETİK VE YASAL ÇERÇEVELERDE İLERLENİYOR
Projenin, mevcut etik kurallar ve yasal düzenlemeler doğrultusunda sürdürüldüğü bildiriliyor. Sentetik biyoloji alanındaki ilerlemelerin beraberinde getirdiği tartışmalar nedeniyle, çalışmaların sorumlu araştırma unsurlarıyla uyumlu halde yürütülmesine değer veriliyor.
Etik şuralar, genetik mühendislik ve yapay DNA sentezi üzere alanlarda toplum sıhhatini, insan haklarını ve bilimsel sonları dikkate alarak kıymetlendirme yapmaya devam ediyor.
BİLİMSEL MAKSAT: HASTALIKLARLA MÜCADELE
Sentetik genom teknolojisinin bilhassa az hastalıkların tedavisinde, ilaç geliştirme süreçlerinde ve hücre seviyesinde genetik müdahalelerde kullanılması hedefleniyor. Uzmanlar, bu alandaki çalışmaların gelecekte sıhhat sistemine kıymetli katkılar sağlayabileceğini belirtiyor.