Trump nükleer tesisleri vurdu, artık yenideni inşası için para teklif ediyor

Trump idaresi, İran’ın nükleer tesislerini vurduktan sonra İran’ı nükleer muahede masasına yine oturtmak istiyor. Fakat ABD saldırından sonra İran, Trump ile konuşmayı manalı bulmuyor.

Bu sebeple ABD Başkanı Donald Trump, defalarca “tamamıyla feci biçimde yok ettiğini” söylediği İran nükleer programının yine yapılandırılması ülkeye için 30 milyar dolar fon sağlamaya hazır.

CNN’e konuşan hususa yakın dört kaynak, bu teklifin gayesinin İran’ı müzakere masasına tekrar oturtmak olduğunu söyledi. ABD idaresi, bunun yanında İran’a olan yaptırımların kaldırılmasını da gündeme taşıdı.

YOK ETTİĞİ PROGRAMIN YENİSİ YAPTIRACAK

İran ve ABD, geçtiğimiz hafta sonu ilan edilen ateşkesin akabinde görüşmelere bu hafta da devam etti. Fakat ABD’nin ‘nükleer destek’ öneresi çok daha yeni bir teklif.

Bu teklifi konuşmak için geçen Cuma günü Beyaz Saray’da yapılan zımnî toplantıda ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ile Körfez ülkelerinden yetkililer bir ortaya geldi.

ABD’nin ön şartı, İran’ın uranyum zenginleştirmemesi tarafında oldu. İran bu talebe daha evvel karşı çıkmıştı.

ARAP ÜLKELERİNİN CEBİNDEN ÇIKACAK

CNN’e konuşan iki kaynak, bir taslak muahedede İran’a sunulması planlanan kimi teşviklerin yer aldığını söyledi.

Toplantıda, İran’da uranyum zenginleştirme içermeyen bir nükleer program için 20 ila 30 milyar dolarlık yatırım seçeneği ele alındı.

ABD’li bir yetkili, bu paranın direkt ABD’den gelmeyeceğini belirtti. Bu bedelin Arap ortaklar tarafından karşılanmasının beklendiğini söyledi.

İRAN’I KAZANMAK İÇİN MİLYARLAR VERMEYE HAZIR

Tartışılan öteki adımlar ortasında İran’ın şu anda erişemediği yabancı banka hesaplarındaki 6 milyar dolarlık fonun kullanımına müsaade verilmesi de var.

Ayrıca ABD’nin kısa müddet evvel bombaladığı Fardo tesisinin yerine Körfez ülkeleri dayanağıyla yeni bir sivil nükleer tesis kurulması fikri de masaya geldi.

Ancak İran’ın bu yeni tesisi direkt kullanıp kullanamayacağı ya da bu teklifin ciddiyeti şimdi netlik kazanmadı.

GÖRÜŞME OLACAK MI?

Witkoff, CNBC’ye yaptığı açıklamada ABD’nin İran ile kapsamlı bir barış mutabakatı hedeflediğini söyledi. Bu muahedenin maksadının İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemek olduğunu vurguladı.

Trump idaresi, İran’a sivil maksatlı nükleer program kurulabileceğini lakin uranyumun dışarıdan ithal edilmesi gerektiğini belirtiyor.Bu modelin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki sisteme benzeyeceği tabir ediliyor.

Trump, İran’la gelecek hafta bir ortaya gelineceğini söyledi. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, böyle bir görüşmeden haberdar olmadığını bildirdi. Hususla ilgili detayların hâlâ netleşmediği aktarıldı.