Felç riskinin en yüksek olduğu kan kümesi açıklandı

Kan kümelerinin sırf kan bağışında değil, birtakım sıhhat risklerinde de belirleyici olabileceği uzun müddettir biliniyordu. Son olarak, 2022 yılında yayımlanan ve dünya genelinde 48 farklı çalışmadan elde edilen dataları tahlil eden geniş kapsamlı bir araştırma, bu bahiste dikkat cazibeli sonuçlara ulaştı.

ABD merkezli Maryland Üniversitesi öncülüğünde yapılan çalışmada, 18 ila 59 yaş aralığında yaklaşık 17 bin erken periyot iskemik felç hastası ile 600 binden fazla sağlıklı bireyin genetik yapısı incelendi.

A KÜMESİ RİSKLİ, 0 KÜMESİ HAMİ ROLDE

Araştırmanın en dikkat çeken bulgularından biri, A kan kümesine sahip bireylerin 60 yaşından evvel felç geçirme riskinin %16 oranında daha yüksek olması. Buna karşılık, O kümesi bireylerde bu riskin %12 daha düşük olduğu tespit edildi. B kümesi bireylerin ise her yaş kümesinde yaklaşık %11 oranında daha fazla felç riski taşıdığı görüldü. AB kümesine ilişkin datalar ise popülasyonlara nazaran değişiklik gösterdiği için daha net bir sonuç verilemedi.

Nörolog Dr. Steven Kittner, A kümesine ilişkin bireylerde gözlemlenen bu yüksek riskin nedeninin tam olarak bilinmediğini, fakat pıhtılaşma sürecinde misyon alan kimi kan proteinlerinin bu duruma yol açabileceğini belirtti.

PIHTILAŞMA SİSTEMLERİ VE YAŞ FAKTÖRÜ ÖNE ÇIKIYOR

Uzmanlar, A kümesini kodlayan genlerin pıhtı oluşumunu etkileyen biyolojik süreçlerle temaslı olabileceğini söz ediyor. Bu durum, damar tıkanıklığına ve hasebiyle felç riskinin artmasına neden olabiliyor. Öte yandan, bu genetik tesir 60 yaş üstü bireylerde daha bariz değil. Yaşlı bireylerde felçlerin daha çok damar sertliği (ateroskleroz) üzere farklı sistemlerle ortaya çıktığı düşünülüyor.

YAŞAM STİLİ FAKTÖRLERİ DAHA TESİRLİ

Araştırmacılar, A kümesindeki risk artışının istatistiksel olarak manalı fakat klinik açıdan mütevazı olduğunu vurguluyor. Dr. Kittner, bu bilginin A kümesi bireylerin özel bir tarama sürecine alınmasını gerektirmediğini, asıl odaklanılması gerekenin yüksek tansiyon, şeker hastalığı, sigara kullanımı ve obezite üzere değiştirilebilir risk faktörleri olduğunu belirtiyor.

Çalışmaya katılan bireylerin çoğunluğu Avrupa, Kuzey Amerika, Japonya, Pakistan ve Avustralya’dan oluşurken, iştirakçilerin %65’ini Avrupalılar oluşturdu. Bilim insanları, gelecekte farklı etnik kökenleri içeren çalışmalarla bu bağların daha net bir halde ortaya konabileceğini söz ediyor.

Sonuç olarak, A kan kümesi, erken yaşta felç geçirme mümkünlüğü açısından genetik bir risk işareti sunarken, O kümesinin gözetici tesiri dikkat çekiyor. Lakin uzmanlar, genetik yapıdan çok hayat biçiminin felç riskinde daha belirleyici olduğunu hatırlatıyor.